Berichten

yoga hypermobiliteitBij mijn eerste revalidatietraject kreeg ik op mijn kop van de fysiotherapeut dat ik aan yoga deed met mijn extreem hypermobiele gewrichten. Om vervolgens bij 80 procent van de oefeningen die ik van hem kreeg te kunnen zeggen: ‘Maar dit is ook yoga.’

Ik denk dus dat er veel onbekend is over yoga, zelfs bij mensen die verstand hebben van je lichaam. Yoga is voor mij niet het nog leniger willen worden, totaal niet juist. Het gaat mij om het onder controle krijgen van mijn lichaam.

Ademhaling

Mijn eerste kennismaking met yoga was zwangerschapsyoga. Bij mijn eerste bevalling was ik gaan hyperventileren, echt geen pretje en dat wilde ik bij mijn tweede bevalling niet nog eens meemaken. En bij zwangerschapsyoga heb ik geleerd over hoe ik mijn ademhaling in kan zetten om de weeën op te vangen, veel meer dan bij de zwangerschapsgym bij mijn eerste zwangerschap.

En nog steeds gebruik ik mijn ademhaling om pijn op te vangen, te kunnen focussen of om te kunnen ontspannen. Er zijn zoveel manieren om je ademhaling in te zetten, dat heb ik vooral via yoga geleerd.

En nee, ik geloof echt niet dat ademhalingsoefeningen kwaad kunnen als je hypermobiel bent.

Balans

Mijn balans is echt bagger. Dat komt onder andere door mijn hypermobiliteit, maar doordat EDS er bij mij nog een schepje bovenop doet, is zelfs lopen voor mij een uitdaging. Toch lukt het mij om tijdens yogaoefeningen op één been te kunnen staan. Het kost me wel veel inspanning en concentratie, om juist dat zwakke punt van mij meer kracht te kunnen geven. Maar het is een goede oefening, zo goed zelfs, dat elke fysiotherapeut die ik tot nu toe ben tegengekomen balansoefeningen voorschrijft die verdacht veel op yoga lijken.

Dus balansoefeningen: zeker doen als je hypermobiel bent!

Bewustwording van je lichaam

Hypermobiliteit en een slechte proprioceptie gaan hand in hand. Soms denk je in een bepaalde houding te staan, maar ziet het er heel anders uit dan je in gedachten had. Een spiegel is dan handig om te checken hoe je erbij staat of zit.

Doordat ik af en toe foto’s maak van yogaposes, ben ik meer bewust geworden van mijn zwakke plekken. Ik overstrek mijn ellebogen bijvoorbeeld heel snel, zonder dat ik het door heb. En mijn rug kan ik niet overal even gelijkmatig afrollen of oprollen. Sommige ruggewervels zijn zo soepel, dat mijn spieren maar op slot springen om dat op te kunnen vangen.

Geaarde houding

Letterlijk en figuurlijk stevig in je schoenen staan, dat is ook iets wat ik met yoga (en dans uiteraard) geleerd heb. Als je goed staat of zit, straal je dat ook uit. En ja, het kost wat moeite om die goede houding vol te houden, maar onderuitgezakt zitten is op de lange duur ook niet prettig.

Wat ik een fijne houding vind om dit te oefenen, is de krijgershouding (of virabhadrasana, op de foto in de groene jurk te zien). En deze kan prima op elk niveau uitgevoerd worden, hypermobiel of niet.

Houdingen aanpassen

Yoga heeft niet tot doel om het perfecte yogaplaatje te kunnen nabootsen, al lijkt het daar soms wel op als je op Instagram rondkijkt. Het gaat om de weg ernaartoe.

En er is ook niks mis mee om houdingen aan te passen of attributen te gebruiken zoals een band of blok. Een plank doe ik bijvoorbeeld leunend op mijn onderarmen, in plaats van alleen mijn handen. Zo hoeven mijn zwakke polsen niet mijn hele gewicht te dragen. En soms gebruik ik een blok om op te zitten, om mijn heupen te ontlasten.

Op Instagram volg ik Mala Yoga, die handige tips laat zien als het gaat om aanpassen van houdingen of het gebruiken van een blok, band of stoel.

Niet hangen in gewrichten, maar spieren aansturen

Dit laatste punt is er wel één die veel oefening (en begeleiding) vraagt. Juist omdat het zo lastig is om je eindstanden aan te voelen als je hypermobiel bent, loop je het risico dat je sneller overstrekt en in je gewrichten gaat hangen. Daarmee rek je je banden alleen maar meer uit, wat weer tot meer problemen leidt.

De truc is dus om goed te weten welke spieren je bij welke oefening moet inzetten, wat je waar moet voelen. Hypermobiele mensen voelen niet zo snel een stretch in een spier als mensen die van nature niet zo lenig zijn. Het is dan niet de bedoeling om nog meer te gaan hangen, duwen of trekken, maar te kijken naar wat er nog verbeterd kan worden in je houding om de juiste spieren te kunnen voelen. Soms helpt het om je hand of voet net iets anders te houden, waardoor je de spieren in je arm of been beter aanvoelt.

Yoga en hypermobiliteit: wèl een goed idee, maar…

Dit artikel is geschreven vanuit mijn ervaring. Ik heb EDS en al mijn gewrichten zijn hypermobiel, sommige in extreme mate. Dat betekent nog niet dat iedereen met hypermobiliteit het hetzelfde zal ervaren als ik. Hoewel het er niet aan af is te zien, doe ik al ruim 10 jaar aan yoga en volg ik zo’n 25 jaar danslessen waarbij ik getraind ben in een goede houding en het aanspannen van de juiste spieren.

Als je nog geen ervaring met yoga hebt en/of je je lijf niet goed kan aanvoelen, is het goed om eerst onder begeleiding van een goede yogadocent te oefenen. Of bespreek met je fysiotherapeut welke oefeningen wel of niet goed zijn voor jouw lijf of hoe je het kan aanpassen.

Mijn eerste yogadocente was ook fysiotherapeut, daarmee heb ik echt een goede basis kunnen leggen. Nu zijn die lastig te vinden, maar er zijn er genoeg die ook kennis hebben van het menselijk lichaam en rekening weten te houden met beperkingen. De verschillende yogadocenten waar ik les van heb gehad, vroegen ook altijd aan het begin van een les hoe iedereen erbij zat, of er dingen waren die extra aandacht nodig hadden of waar rekening mee gehouden moest worden.

Zomaar wat aanmodderen kan bij iedereen tot blessures leiden, hypermobiel of niet!

Doe jij ook aan yoga? Of is het jou afgeraden?

 

 

driewielligfiets leggingsNee, wees maar niet bang, ik ga absoluut niet promoten om leggings als broek te dragen. Ik hou heel veel van mijn leggings en draag ze bijna dagelijks, maar er zijn voor mij maar twee manieren om een legging te dragen:

  • Onder een jurk of rok om je benen warm en/of bedekt te houden
  • Om in te sporten

Bij de aanschaf van mijn driewielligfiets is het aantal leggings in mijn kledingkast verdubbeld. Zoals je op de foto ziet, zit je dan niet echt in een houding om een jurkje zonder iets eronder te dragen. En een legging ziet er dan toch een stukje fatsoenlijker uit dan een doorzichtige panty.

Een spijkerbroek die wat wijder uitloopt of een wijde fitnessbroek heb ik ook al af moeten schrijven als fietsbroek. Er zit geen kettingkast op deze fiets en als je wat wijde pijpen hebt, komen deze snel tussen de ketting te zitten.

Mijn favoriete leggings (uit de winkel)

Ik heb heel veel verschillende soorten en merken leggings. Van goedkope die ik op de markt heb gekocht tot dure merken sportleggings. Bij bijvoorbeeld Zalando heb je veel keus hierin. Maar ook al zitten daar hele mooie en fijne leggings bij, mijn favoriet is toch de simpele zwarte sportlegging van H&M.

 

De taille zit lekker hoog en de tailleband is breed en snijdt niet in je buik. En alhoewel de maten van H&M’s sportleggings maar tot een maatje L gaan, moet ik zeggen dat deze ook goed om mijn XL billen passen. Deze draag ik regelmatig gewoon onder een jurkje, zeker in de winter of als ik ga fietsen. Behalve de zwarte variant heb ik ook één in fluoriserend roze met zwart, die gebruik ik echt alleen voor het sporten.

Bij Decathlon kan ik ook goed slagen als het om sportleggings gaat. Ze hebben daar meerdere leggings die figuurcorrigerend zijn. Nu vind ik dat niet zo heel belangrijk, want ik draag er toch altijd iets overheen. Maar daardoor hebben deze leggings wel weer die hoge taille die ik zo fijn vind.

Toen ik deze paarse legging in de winkel paste, had ik niet door dat het een 7/8 legging is. In de zomer is dat niet zo erg, maar als ik er nu mee ga fietsen, dan doe ik er toch wel een paar beenwarmers bij aan.

Leggings om zelf te maken

Er zullen vast genoeg patronen te vinden zijn in naaitijdschriften of los. Maar als je het echt goedkoop wilt aanpakken, kun je op So Sew Easy een tutorial vinden om zelf je leggings helemaal op maat te maken. Deze heb ik een paar keer uitgeprobeerd.

zelfgemaakte leggings

Zelfgemaakte legging €1,00

Mijn uitprobeersels heb ik zonder elastiek in de taille gemaakt, maar wel met een hoge tailleband die je om kunt slaan. Dat maakt dat je er makkelijk in kunt bewegen en het niet zo knelt in je buik.

In dit artikel is gebruik gemaakt van affiliate links. Daar merk jij verder niks van, maar mocht je op de linkjes klikken en in die webshop wat kopen, dan help je mij aan een paar centen.

Door EDS zijn meerdere van mijn gewrichten blijvend instabiel, onder andere mijn bekken. Om dit op z’n plek te houden, moeten mijn spieren keihard werken, waardoor er ook continu spierknopen of triggerpoints in zitten. Al dat harde werken en hier en daar wat verschuivingen, levert me dagelijks rugpijn op.

Van mijn fysiotherapeuten heb ik inmiddels een paar A4 vol met stabiliserende oefeningen gekregen, maar daarnaast heb ik uit yoga- en buikdanslessen zelf wat oefeningen verzameld die de rugpijn wat verzachten. Die oefeningen wilde ik hier met jullie delen, voor de stabiliserende oefeningen zou ik je aanraden om zelf naar een fysiotherapeut te gaan, die je goed kan corrigeren bij de uitvoering ervan.

Stretchoefeningen

Deze oefeningen doe ik meestal nadat ik actief bezig ben geweest. Ik merk dat mijn rug van nature snel hol trekt en door licht te stretchen, worden mijn spieren als het ware weer gereset en kunnen ze weer de juiste houding aannemen. Bij EDS (of hypermobiliteit in het algemeen) is het wel belangrijk om voorzichtig te zijn met stretchen. De stretch is bedoeld voor je spieren, niet om je gewrichtsbanden nog meer op te rekken.

yoga buikdraaiing

    • De buikdraaiing, zoals op de foto hier in het paars te zien is, is mijn favoriet. Je ligt op je rug met je armen wijd, trekt eerst je knieën op en laat ze dan naar de zijkant zakken. Hierbij blijven je schouders op de grond, maar komt één heup wel los van de grond. Deze oefening wordt in yoga jathara parivartanasana genoemd, mocht je er meer voorbeelden van willen opzoeken.
    • yoga twistJe kan ook een zittende twist met je bovenlijf maken door op je knieën of in kleermakerszit te zitten en met je rechterhand naar je linkerknie te gaan en je bovenlijf mee te draaien. Daar zijn verschillende varianten op, maar de eenvoudigste (die ook op de foto te zien is) is bharadvajasana.
    • balasana uttanasanaDe volgende drie houdingen stretchen de onderrug door voorover te buigen. Liggend is dit de child’s pose of bakanasana, hierbij kan je ook variëren in hoe je je armen houdt, waardoor je verschillende stukjes van je rug stretcht. Bijvoorbeeld naar voren zoals op de foto, of naar rechtsvoor en linksvoor om de zijkanten mee te nemen, of je armen naast je lijf naar achter neerleggen. Staand (uttanasana) zorg ik er altijd voor dat ik mijn knieën niet teveel strek. Op deze manier voel je de stretch meer in je rug dan in je hamstrings. Of de gehurkte zit ook uit de yoga komt, weet ik eigenlijk niet. We doen ‘m tijdens de buikdansles regelmatig even tussendoor en is soms prettiger dan staand uithangen.

Zelfmassage

zelfmassage bij rugpijnEigenlijk is dit niet altijd zo’n fijne oefening, best pijnlijk om zo over die triggerpoints te rollen. Maar erna lijkt het er bij mij wel op dat die triggerpoints iets minder aanwezig zijn en daar doen we het dan maar voor…

  • Liggend op de rug met opgetrokken knieën beweeg je van voor naar achter, van links naar rechts, rondjes linksom en rechtsom. Daar waar het meer pijn doet, kun je wat langer blijven hangen. Deze oefening heb ik met buikdansles meegekregen en daar heb ik ook ontdekt dat je met een riem met pompomband  net iets dieper kan masseren.
  • Als ik de foamrol gebruik, leun ik op mijn ellebogen terwijl ik heen en weer rol. Het kan ook zonder ellebogen, dan train je meteen je buikspieren. Je zou het ook met een (tennis-)bal kunnen proberen, kan ook tegen de muur, maar ik vind ‘m zo al zwaar genoeg.

Behalve deze oefeningen (en de stabiliserende oefeningen) probeer ik niet teveel te overbelasten en lig ik meerdere keren op een dag even een kwartiertje plat. Een hotpack op de pijnlijke plek kan soms ook prettig zijn. Misschien een idee om voor een volgend blog te laten zien hoe je zelf zo’n hotpack maakt?

Heb jij ook weleens rugpijn? Wat helpt jou hierbij?

In de maand mei heb ik via Instagram meegedaan met een yoga challenge en tegelijkertijd een challenge om elke dag minstens 5 minuten te bewegen/oefenen, omdat dit voor mensen met EDS zo belangrijk is (en hiermee dus ook wat meer bekendheid geven aan EDS).
Ik heb het volgehouden en elke dag een foto geplaatst. Het maken van foto’s van mezelf in die yogaposes was soms best confronterend. Het is raar om zo naar jezelf te kijken. Soms zag een pose er slechter uit dan ik dacht, soms ook beter. Ik zag ook dat ik soms mijn gewrichten overstrekte, terwijl ik dat niet voelde. Of dat mijn schouders scheef staan, terwijl ik dacht dat ze recht stonden ten opzichte van elkaar. Dus ook best leerzaam, dat delen van foto’s op Instagram, ook door de reacties van andere EDS’ers.
En ik heb mezelf ook verbaasd door dingen te doen waarvan ik dacht dat ik ze niet kon, zoals dag 14 en 28.
Maar of ik er mee doorga, weet ik nog niet. Het is best een klus om elke dag weer foto’s van jezelf te maken (want voor die ene foto die ik plaats, zijn er vaak wel 20 mislukt).

Ik ben nog niet zo heel erg thuis op Instagram, maar het leek me wel leuk om deze maand mee te doen met 2 challenges, ook omdat er deze maand wereldwijd aandacht besteed wordt aan het meer bekendheid krijgen voor het Ehlers Danlossyndroom. Dus tegelijk met een yogachallenge laat ik zien wat ik (minstens) 5 minuten die dag gedaan heb om in beweging te blijven en waarom dat belangrijk is voor iemand met EDS. Het is voor mij ook echt een uitdaging om elke dag iets te plaatsen, meestal ben ik hier niet zo structureel in. Maar het helpt vast als ik daar wat reacties krijg. 😉

Ik kwam dit filmpje tegen op Facebook, prachtig om te zien! Het nummer ‘Fix you’ van Coldplay heb ik ook wel 100x geluisterd, in de hoop dat iemand mij kwam fixen 😉
Heb nu wel niet de hoop meer dat ik ooit gefixt word, maar ben er wel van overtuigd dat wat ik aan beweging doe ervoor zorgt dat ik die rolstoel zo lang mogelijk kan uitstellen.