Had mijn leven er anders uitgezien als…

Eigenlijk had ik al een ander artikel klaarstaan, eentje over het gedoe dat we hebben gehad met onze kozijnen. Maar ik had niet zoveel zin in de laatste check en het drukken op de publiceerknop. Ook niet zoveel zin om via de reacties er weer over door te praten. Ik wil het juist achter me laten en doorgaan. Misschien dat ik er over een week of twee wel weer zin in heb, dan post ik het alsnog.
Voor nu had ik eigenlijk wel weer zin om maar een eind weg te ratelen. Gewoon mijn gedachten hun gang te laten gaan en eens zien of ik het bij kan houden met typen. En dan zonder al te veel checken en verbeteren meteen op ‘publiceren’ klikken.

De verandering van mijn bui kwam door een boek. Op Bluesky zie ik weleens voorbijkomen wat mensen gelezen hebben, soms maak ik daar een screenshot van om dat boek later op te zoeken in de online bibliotheek. Een paar maanden geleden zag ik iets over The Midnight Library van Matt Haig voorbijkomen. Een boek wat indruk maakte, aan het denken zette. En vorige week was het moment dat ik wel benieuwd was of dat boek ook dat effect op mij had. Ik las de Nederlandse versie, Middernachtbibliotheek. Het gaat over Nora die zo ongelukkig is met haar leven, dat ze eruit stapt. Vervolgens komt ze in de middernachtbibliotheek, waar ze via boeken in parallelle levens terechtkomt, gebaseerd op andere keuzes dan die ze in haar eigen leven maakte. Ze ontdekt zo hoe haar leven er ook anders uit had kunnen zien.
Het boek leest lekker weg en ondanks dat het ook over zelfmoord gaat, is het niet alleen maar drama. En het zette mij dus ook aan het denken over mijn eigen leven: wat als…

Ervan uitgaande dat het gezin waar je uit komt en je genen gewoon vastliggen: wat had ik zelf anders kunnen doen, waardoor mijn leven er nu anders uit zou zien? En zou ik er gelukkiger door zijn geworden?
Ik hoorde pas bij een workshop over geluk dat 50% van je geluk vastligt in je genen, maar 10% beïnvloed wordt door omstandigheden en 40% door je gedrag, hoe je ermee omgaat. Hoewel je het merendeel niet echt in de hand hebt, is 40% toch best een groot gedeelte waar je met je eigen gedrag, je eigen keuzes wél je geluk kunt beïnvloeden.

Iets waar ik eigenlijk niet echt over praat en nu ook niet in detail ga vertellen, is dat ik in mijn jeugd niet echt gelukkig was, mijn leven niet de moeite waard vond. En ook in mijn volwassen leven heb ik nogal eens mijn leven zoals ik dat voor ogen had, om moeten gooien. Waarschijnlijk daarom ook dat het boek mij ook zo raakte en me aan het denken zette.
Ik vraag me dan af of ik een ander persoon zou zijn geworden als ik als kind iemand had die me kon helpen met mijn worstelingen. De weerbaarheidstrainingen die je tegenwoordig hebt, zouden die me geholpen hebben om al eerder voor mezelf op durven komen? Of zou ik dan juist ook wat van mijn kwaliteiten die ik nu heb, nooit ontwikkeld hebben?

Of stel je voor dat ik niet zo’n opstandige puber was geweest, dat ik niet zelf op zoek ging naar waar ik me thuis voelde en was blijven hangen in de evangelische gemeente waar ik in opgroeide. Ik kan me er niks bij voorstellen, mezelf als christen. Of nou ja, ik kan me er wel iets bij voorstellen, ben er natuurlijk ook mee opgegroeid. Elke zondag naar de kerk, doordeweeks ook nog een bijeenkomst hier of daar, je laten dopen, geen seks voor het huwelijk, bidden en god aanbidden, dat soort dingen. Maar ik kan me er niets bij voorstellen wie ik dan als persoon zou zijn. Kan me een keer een gesprek herinneren met iemand uit de kerk die zei niets te zijn zonder de steun van Jezus. Ik snapte niet waarom je dat zou willen, je wil toch niet zo afhankelijk zijn van iemand, je wil toch gewoon op eigen kracht dingen kunnen? En in mijn ervaring was die steun helemaal niet zo geweldig. Ik kon bidden en zingen wat ik wilde ‘ik ben nooit alleen, ik ben nooit alleen, er zijn engelen, engelen om mij heen‘, maar ik was wel gewoon alleen. Stel je voor dat ik wel voor dat leven had gekozen, dat ik dat kon geloven en er gelukkig mee zou zijn. Lekker in je eigen veilige gemeenschap blijven en denken dat dat de enige juiste weg is en de rest is van de duivel. Raar. Niks voor mij.

Wat betreft studiekeuze had ik ook allerlei kanten op kunnen gaan. Als elfjarige wilde ik eigenlijk naar de havo voor muziek en dans. Maar ik kon prima naar het vwo, dus dat werd het. Maar wat als ik mijn ouders toen wel had kunnen overtuigen dat dat echt iets voor mij was? Misschien was ik wel na die havo doorgegaan met de dansacademie. Zou ik er goed genoeg voor zijn geweest? Hoe snel had ik last gekregen van mijn gewrichten?
In mijn echte leven hield ik het na 3 jaar vwo voor gezien en kon ik toen wel mijn ouders overhalen om naar het mbo te mogen gaan. Wat was ik gaan studeren als ik wel mijn vwo had afgemaakt? Misschien was ik wel in een beroep terechtgekomen waar ik mijn gewrichten niet zo hoefde te belasten als in de zorg. Had ik jaren en jaren fit kunnen blijven. Sociale beroepen hebben me altijd wel getrokken, maar welke sociale wetenschapper werkt daadwerkelijk met groepen mensen zoals ik dat deed in de gehandicaptenzorg en het onderwijs? En juist dat heeft me zoveel gevormd als mens. Bureauwerk had ik vast aan kunnen wennen en ik had andere kwaliteiten kunnen ontwikkelen. Maar of het me echt gelukkig zou maken…
Na mijn mbo ben ik ooit gestart met de pabo, omdat het werken in de gehandicaptenzorg eigenlijk al niet meer ging op mijn 20e. Die heb ik nooit afgemaakt, maar stel je nou voor dat ik dat wel had gedaan. Dan was ik gaan werken op een Rotterdamse basisschool, niet in mijn eigen woonplaats, want anders kom je altijd en overal je leerlingen tegen. Had ik zo’n rare juffenstem gekregen, misschien zelfs zonder mijn Rotterdamse accent, want een logopedist had me tijdens de pabo aangeraden daar wat aan te doen. Of met een rokersstem, want het basisonderwijs frustreerde me zo dat ik óf wilde stoppen met de pabo, óf wilde stoppen met stoppen met roken. Als ik door was gegaan met de pabo, had ik het stoppen met roken opgegeven. En bedenk dat dat in de tijd was dat juffen met een peuk in hun mond de veters strikten van de kleuters. Wat een chagrijn zou ik zijn als dat een paar jaar later niet meer mocht.

Mijn liefdesleven had er heel anders uitgezien als ik andere keuzes had gemaakt. De avond voor ik voor het eerst zoende met wie nu mijn man is, had ik met een andere jongen gezoend. Daar had ik spijt van, dus dronk ik mezelf moed in om met iemand anders te zoenen. En ik had zoveel gedronken dat het knap was dat er überhaupt iemand met me wilde zoenen, maar dat had zomaar iemand anders dan mijn man kunnen zijn. Eén zoen en ruim 28 jaar later zijn we nog steeds samen. Wat als die zoen er niet was, was ik dan bij die ene jongen blijven hangen? Of nog verder terug: als het niet uit was gegaan met mijn eerste vriendje, hoe lang had die relatie nog kunnen duren? Misschien zou ik de ware pas na mijn dertigste tegenkomen, of nooit.

En stel nou, in een parallelle wereld waarbij mijn fysieke klachten veel sneller serieus genomen werden en er wel meteen een passende behandeling was. Waar ik als kind al de diagnose hEDS had gekregen en ik mijn keuzes daarop kon afstemmen. Dan had ik ook wel drie keer nagedacht voordat ik aan een gezin zou beginnen. Als ik al daaraan zou beginnen. Want als ik dat niet had gedaan, dan zou mijn bekken een stuk minder verrot zijn. Zou ik nog een soort van fatsoenlijk kunnen lopen. Nou ja, lekker belangrijk. Ik heb liever mijn kinderen dan dat ik weer normaal zou kunnen lopen.
Toch, van alle keuzes die ik heb gemaakt en richtingen die ik ben opgegaan, is dit wel waar ik het meest over nadenk: had ik mijn gezondheid/mobiliteit/belastbaarheid positief kunnen beïnvloeden als ik eerder wist dat ik hEDS had?

Wat ik in die workshop over geluk ook nog heb opgestoken, was dat je beter ineens gehandicapt kunt worden dan de loterij kunt winnen als het gaat om gelukkig zijn. Het went allebei, je komt vanzelf weer terug op je normale hoeveelheid geluk. Alleen leer je nieuwe manieren van coping als je gehandicapt wordt en die kun je weer op allerlei andere momenten inzetten om gelukkiger te worden.
Ook al denk ik er weleens aan, ik had geen ander leven willen hebben dan ik nu heb, ben gelukkig met wie ík ben en met wíe ik ben. En ik ben zo geworden door wat er op mijn pad is gekomen en de keuzes die ik daarin gemaakt heb. Prima zo, niks meer aan doen. Net als dit stukje tekst: twee rode bolletjes op SEO en leesbaarheid. Prima, niks meer aan doen. Klik op ‘publiceren’.